‘Al Fadimem’ Türküsünün Acı Gerçek Hikayesi Aydınlatıldı
Afyonkarahisar’ın İscehisar ve Bayat ilçelerine bağlı köylerinde dilden dile dolaşan, yürekleri dağlayan ‘Al Fadimem’ türküsünün ardındaki hazin öykü, yapılan kapsamlı bir proje ile aydınlatıldı. Yıllardır türkü severlerin merak ettiği bu derin sevda hikayesinin izleri, ilk kez birinci elden kaynaklarla gün yüzüne çıkarıldı.
TÜBİTAK Projesiyle Tarihe Işık Tutuldu
TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında, İscehisar Faruk Öksüz Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde öğrenim gören 12. sınıf öğrencisi Ertuğrul Meriç Boydemir, tarih öğretmeni Faruk Karakuş danışmanlığında önemli bir çalışmaya imza attı. ‘Sözden Ezgiye: Fadime ile Efe Kadir’in Hikâyesinin Türküsüyle Yaşayan Belleği’ başlıklı proje, ‘Al Fadimem’ türküsünün gerçek sözlerini ve hikayesini derlemeyi amaçladı.
Bu değerli araştırma, halk kültürünün en önemli taşıyıcılarından olan türkülerin zaman içinde geçirdiği söz ve anlam değişimlerini de gözler önüne seriyor. Proje kapsamında, türkünün kahramanları Fadime Bostan ve Efe Kadir ile onların döneminde yaşamış akrabaları ve komşularıyla yapılan derinlemesine mülakatlar, çalışmanın temelini oluşturdu.
Bir Sevdanın Türküye Dönüşüm Öyküsü
Yapılan görüşmeler, Efe Kadir’in yetim ve yoksul olması nedeniyle Fadime ile evlenmek için gerekli maddi imkanlara sahip olmadığını ortaya koydu. Bu durum üzerine Efe Kadir, sevdiği Fadime’yi kaçırmaya karar verdi. Fadime de bu sevdaya gönüllü olarak Efe Kadir ile birlikte kaçmayı kabul etti. Ancak o dönemde, Fadime’nin yaşı resmi kayıtlarda küçük görünüyordu.
Ailesinin şikayeti üzerine Efe Kadir tutuklanarak cezaevine gönderildi. Fadime ise ailesi tarafından istemediği biriyle evlendirildi. Bu acı ayrılık, Efe Kadir’in cezaevinde yazdığı ve bestelediği türkülerle ölümsüzleşti. İşte ‘Al Fadimem’ türküsü de bu destansı sevdanın, bu ayrılığın sesi oldu.
40 Yıllık Ses Kaydı Tarihi Bir Kaynak Oldu
Araştırmanın en heyecan verici ve dönüm noktası oluşturan bulgusu ise, Efe Kadir’in kendi sesinden yapılmış yaklaşık 40 yıllık bir ses kaydının gün yüzüne çıkması oldu. 1985 yılında, Belçika’da yaşayan oğlu Hasan Kilci’nin isteği üzerine kaydedilen bu kaset, Efe Kadir’in türkünün dört kıtasını bizzat seslendirdiğini ortaya koydu. Ali Kalkan, Veli Kilci ve aile bireyleri tarafından özenle saklanan bu kayıt, türkünün ilk ve orijinal sözlerine ulaşmada paha biçilmez bir birincil kaynak niteliği taşıdı.
Yapılan saha çalışmaları ve bu tarihi ses kaydı sayesinde, günümüzde bilinen sözlerinden farklı olarak daha önce hiç kayıt altına alınmamış kıtalar da tespit edildi. Bu bulgular, ‘Al Fadimem’ türküsünün kuşaklar boyunca aktarılırken geçirdiği değişimleri somut delillerle gözler önüne sererek, halk kültürünün yaşayan bir mirası olduğunu bir kez daha kanıtladı. haberflash.com.tr olarak, bu değerli kültürel mirası gün yüzüne çıkaran çalışmayı gururla sunuyoruz.
